کشکول جوان
وبلاگی برای جوانان ایران زمین
نویسنده: مهدی - ۱۳۸٩/٤/٧

            تاریخچه پیدایش جام جهانى فوتبال

فوتبال جهان مدیون « ژول ریمه »


اگرچه فوتبال در سال ۱۹۰۴ با تاسیس فدراسیون بین المللى فوتبال (فیفا) رسما موجودیت یافت اما تا سال ۱۹۲۴ که بازى هاى المپیک در پاریس برگزار شد، این ورزش به جایگاه شایسته خود در مسابقات دست نیافته بود.
در آن بازى ها، براى نخستین بار تیم هایى از سایر قاره هاى جهان به مصاف حریفان اروپایى رفتند.مسابقات فوتبال المپیک به موفقیت بى نظیرى دست یافت و ۵۰ هزار نفر مسابقه فینال بین ۲ تیم اروگوئه و سوئیس را تماشا کردند. شرکت نکردن بسیارى از کشورها در المپیک ۱۹۲۸ آمستردام، آغاز تولد یک مسابقه مستقل فوتبال بود. البته پیش از آن فکر برپایى جام جهانى فوتبال از سال ۱۹۱۹ که «ژول ریمه» به ریاست فدراسیون فوتبال فرانسه برگزیده شد، به میان آمد. وى ۱۱ سال تمام ایده خود را دنبال کرد تا سرانجام موفق به برگزارى آن گردید. در این راه دولت فرانسه کمک شایانى به وى کرد.
ژول ریمه در ۲۴ اکتبر ۱۸۷۱ میلادى در خانه آسیابانى در ناحیه توله اوت مون فرانسه چشم به جهان گشود. دوران کودکى خود را مثل دیگر کودکان سپرى کرد و در نوجوانى موفق شد مسابقات محلى فوتبال را برپا کند. چندین سال بعد او با همکارى سرپرستان تیم ها، اتحادیه اى برپا کرد که سنگ بناى اتحادیه فوتبال فرانسه شد. از طرفى تحصیلات خود را ادامه داد تا وکیل شود. ژول ریمه با تلاش و پشتکار فراوان در فعالیت هایش به ریاست فدراسیون فوتبال فرانسه رسید. سپس هانرى دلوناى را به همکارى دعوت و به معاونت خود برگزید. دلوناى توانست مسابقات جام ملتهاى اروپا را در سال ۱۹۶۰ بنیان گذارد.ژول ریمه در دهه سوم قرن بیستم پس از گورین فرانسوى و برلى و ولفال انگلیسى، سومین فردى بود که ریاست فدراسیون بین المللى فوتبال را برعهده گرفت و در اندیشه خلق جام جهانى به نقاط مختلف جهان سفر کرد. او ایده برگزارى جام جهانى را همه جا مطرح کرد، اما در اروپا به ویژه در بریتانیا نتوانست طرفدارانى پیدا کند. در عوض در اروپاى جنوبى (ایتالیا، اسپانیا، پرتقال و یوگسلاوى) و آمریکاى جنوبى (برزیل، آرژانتین، اروگوئه و شیلى) هوادارانى پیدا کرد که در کنگره فوتبال در سال ۱۹۲۸ کمک فراوانى جهت به ثمر رساندن ایده اش به وى نمودند.

کنگره فوتبال در ۲۶ مه ۱۹۲۸ به مناسبت برگزارى بازیهاى المپیک آمستردام برگزار شد و ژول ریمه توانست با رأى هاى موافق کشورهاى آمریکاى جنوبى طرح برگزارى جام جهانى فوتبال را به تصویب برساند. در آن زمان انگلیسى ها خود را از فوتبال تازه پاگرفته جدا کرده بودند و کشورهاى اروپاى شمالى هم میانه خوبى با ژول ریمه و افکارش نداشتند. اماژول ریمه توانست پس از گذشت ۸ سال ایده اى را که در کنفرانس آنتورپ در سال ،۱۹۲۰ مطرح کرده بود به نتیجه و سرانجام برساند. در رأى گیرى به عمل آمده در فدراسیون جهانى فوتبال۲۶ عضو راى موافق و ۵ کشور دانمارک، فنلاند، نروژ، سوئد و استونى رأى مخالف دادند.
در ۸ سپتامبر ۱۹۲۸ در کنفرانس زوریخ در کشور سوئیس موافقت شد که جام جهانى هر ۴ سال یکبار برگزار شود و اعضاى فیفا تصمیم گرفتند اولین دوره آن در سال ۱۹۳۰ انجام شود.اعضاى فیفا براى انتخاب اولین میزبان جام جهانى با مشکلات عدیده اى روبرو شدند. اما ژول ریمه با درایت خود کشور اروگوئه را که قهرمان فوتبال ۲ المپیک ۱۹۲۴ و ۱۹۲۸ بود، براى میزبانى در نظر گرفت. ژول ریمه با پیش کشیدن بحث حرفه اى و آماتورى بودن بازى هاى المپیک به این صورت که اگر بازیکنان حرفه اى از فوتبال المپیک حذف شوند، اروگوئه قدرت خود را در صحنه بین المللى از دست خواهد داد و همچنین با مانور بر روى امکان برپایى جشن صدمین سال استقلال در سال ۱۹۳۰ براى اروگوئه اى ها، این کشور را مجاب به تقبل میزبانى اولین دوره جام جهانى کرد.در نهایت در کنگره فیفا در شهر بارسلوناى اسپانیا به تاریخ ۱۸ ماه مه سال ۱۹۲۹ اروگوئه رسماً میزبانى جام جهانى را پذیرفت. اما مشکلات برپایى اولین دوره به همین جا ختم نشد، زد وبندهاى سیاسى مانع رشد مسابقات نوپا گردید. تحریم چند عضو اروپایى از جمله تمام ۴ اتحادیه فوتبال بریتانیا تعداد شرکت کنندگان اولین دوره را به ۱۳ تیم کاهش داد که این تعداد نه تنها کافى نبود، بلکه حتى براى شکل گیرى چهار گروه ۴ تیمى نیز کفایت نمى کرد.اقدام فیفا براى برگزارى اولین دوره رقابتهاى جام جهانى در اروگوئه با استقبال جهانى روبرو نشد چون در همین زمان اروپا در بحران اقتصادى عمیقى دست و پا مى زد.از طرفى شرکت در رقابت هاى جام جهانى مستلزم پیمودن مسیرى طولانى از جمله سفرهاى دریایى بود علاوه بر اینکه بازیکنان را به مدت حداقل ۲ ماه از تیم باشگاهى شان جدا مى کرد که هنوز هم موضوع مورد مناقشه باشگاه هاست.گرچه انتشار این خبر با استقبال و شادمانى زیادى در تمام کشورهاى صاحب فوتبال روبرو شده بود اما بسیارى از اروپایى ها از انجام سفر دریایى طولانى مدتى که واضح بود بسیار خسته کننده و پرهزینه است روگردان بودند به همین دلیل فدراسیون هاى این قاره عهد خود براى شرکت در اولین دوره جام را زیر پا گذاشتند.
تا ۲ ماه قبل از جام جهانى، حتى یک تیم اروپایى نیز اعلام آمادگى نکرده بود اما با تلاش هاى شخصى ژول ریمه ۴ تیم رومانى، بلژیک، فرانسه و یوگسلاورى روز ۲۱ ژوئن ۱۹۳۰ سوار کشتى شده و ۸ روز بعد در سواحل ریودوژانیرو تیم برزیل را نیز همراه خود کرده و ۴ ژوئیه به مونته ویدئو رسیدند.
از این رو اولین جام جهانى فوتبال با حضور تنها ۱۳ تیم شامل چهار تیم از اروپا، هشت تیم از آمریکاى جنوبى و نماینده ایالات متحده آمریکا برگزار شد. فوتبالى که در زمین به نمایش گذاشته شد، در بالاترین سطح قرار داشت و برخلاف انتظار تماشاگران که تصور مى کردند تیم هاى آمریکاى جنوبى از همه برتر باشند، اروپایى ها خیلى خوب نشان دادند.برگزارى اولین دوره مسابقات جام جهانى نسبت به امروز تفاوت هاى زیادى داشت و هیچ رقابت مقدماتى انجام نشد حتى قرعه کشى این مسابقات بعد از ورود ۱۳ تیم دعوت شده به اروگوئه، انجام شد.در این دوره مسافرت اروپایى ها به اروگوئه مشکلات فراوانى براى آنها به همراه داشت، به طوریکه تیم رومانى ۳ هفته طول کشید تا در رقابت ها حاضر شود. اما اساسى ترین مشکل اروگوئه نداشتن ورزشگاهى مناسب براى انجام دیدارها بود. مقامات اروگوئه فقط هشت ماه وقت داشتند تا ورزشگاهى عظیم در شهر مونته ویدئو پایتخت اروگوئه بنا کنند. با توجه به امکانات محدود، دولت از ملت تقاضاى کمک کرد و مردم سراسر کشور با تمام توان در این امر خارق العاده از روى میل باطنى همیار شدند و هرکس به اندازه حداکثر توانایى خود خدمت کرد. در آن هنگام از وسایل حمل و نقل و ساختمانى امروز خبرى نبود و فقط روحیه وطن پرستى مردم بود که این امر را ممکن ساخت.به این ترتیب ورزشگاه شهر مونته ویدئو در زمان مقرر آماده برگزارى جام جهانى گردید. البته ساخت ورزشگاه تنها کار طاقت فرسایى نبود که ژول ریمه برگردن مردم علاقمند این کشور نهاد، تقبل هزینه اقامت میهمانان جام جهانى، میزبانى ملت اروگوئه را در تاریخ برگزارى این جام جاودانه کرد.
پیش از شروع اولین دوره جام جهانى، کشورهاى عضو فیفا به هدایت ژول ریمه تصمیم گرفتند که جامى به عنوان یادبود تهیه کنند و به قهرمان جام اهدا نمایند. از این رو «آبل لافلور» فرانسوى مجسمه اى به ارتفاع ۱۲ اینچ و وزن ۸ پوند (۴۸۰/۳ کیلوگرم) از طلاى جامد بدین منظور ساخت و طبق توافق اعضاى فیفا تصمیم گرفته شد، هر تیمى که ۳ بار فاتح آن شود، مالک همیشگى جام گردد.تا سال ۱۹۵۶ این جام طلایى عنوان خاصى نداشت، اما در این سال در مراسم تجلیل از ژول ریمه جام را به نام وى خواندند و از این تاریخ جام ژول ریمه نام گرفت. اروگوئه درسال هاى ۱۹۳۰ و ،۱۹۵۰ ایتالیا در سال هاى ۱۹۳۴ و ۱۹۳۸ قهرمان جام جهانى شدند اما برزیل که ۲ بار پیاپى در سال هاى ۱۹۵۸ و ۱۹۶۲ قهرمان جهان شده بود با قهرمانى در جام جهانى ۱۹۷۰ براى همیشه مالک جام ژول ریمه گردید.با پایان گرفتن افسانه ژول ریمه، مقامات فدراسیون جهانى فوتبال تصمیم گرفتند که جام دیگرى را جایگزین آن نمایند. از این رو در تاریخ ۵ آوریل ،۱۹۷۱ یک ایتالیایى به نام «سیلویو گازاینگا» یک طرح جدید به فیفا ارائه کرد که این طرح مورد تایید مقامات فیفا قرار گرفت و کارگاه طلاسازى به نام «برتونى» با دریافت یک میلیون فرانک سوئیس، مجسمه اى به ارتفاع ۱۵ اینچ و وزن ۱۱ پوند (۷۸۵/۴ کیلوگرم) از طلاى جامد ساخت.این جام برخلاف جام ژول ریمه نبود که کشورى پس از کسب ۳ عنوان قهرمانى مالک آن گردد. در نتیجه هیچ کشورى براى همیشه این جام را پیش خود نگاه نخواهد داشت، بلکه قهرمانان جام جهانى تنها یک کپى از این جام را براى یادبود خواهند داشت.
در بازى افتتاحیه اولین جام جهانى تیم فرانسه توانست مکزیک را ۴ بر یک ببرد و به سختى مقابل آرژانتین با یک گل تن به شکست داد که البته با جنجال هم همراه بود. داور مسابقه ۶ دقیقه زودتر سوت پایان را به صدا درآورد اما با شدت گرفتن اعتراضات و وخیم شدن اوضاع بازیکنان ۲ تیم را به زمین فراخواند درحالى که برخى از آنها زیر دوش بودند! اما چند روز بعد ورزشگاه یکصد هزار نفرى سنتناریو در انتظار براى برگزارى فینال میان۲ تیم از آمریکاى جنوبى به نام اروگوئه و آرژانتین، فضاى ملتهبى ایجاد کرده بود و نخستین فینال بین کشور میزبان و همسایه اش برگزار شد. تیم اروگوئه بعد از اینکه ۲ بر یک از حریف عقب افتاد، در نیمه دوم با شجاعت تمام موفق شد نتیجه را ۴ بر ۲ به سود خود تغییر داده و جامى را که آبل لافلور سازنده آن امضا کرده بود، بدست آورد.ژول ریمه رئیس فیفا جام قهرمانى را به خوزه نازاسى کاپیتان تیم اروگوئه تقدیم کرد. جشن هاى شادمانى در مونته ویدئو تا چند شبانه روز بعد ادامه داشت و روز ۳۱ ژوئیه به عنوان تعطیل رسمى اعلام شد. توپ مسابقات جام جهانى از اینجا شروع به چرخش کرد و شهرت و محبوبیت فوتبال، جهانى شد...

مهدی
چون وا نمیکنی گرهی خود گره مباش// ابرو گشاده باش چو دستت گشاده نیست
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :