کشکول جوان
وبلاگی برای جوانان ایران زمین
نویسنده: مهدی - ۱۳٩۱/٩/٥

هیئت های پاپ

تحولات جامعه مدرن زندگی سبک نوینی در شهرهای بزرگ و صنعتی خصوصاً در بین جوانان به وجود آورده که با اصل زندگی سنتی در فرم و ماهیت اساساً تفاوت داشت. این سبک زندگی خود بستر ساز فرهنگ متفاوتی شد که متفاوت از جامعه سنتی و بی اعتنا به استانداردها و شاخص‌های جامعه سنتی ؛

 


در جامعه امروز ما به نظر می رسد با توجه به مشخصات فرهنگ پاپ توده ای و عامه پسند می توان از پدیده منحصر به فردی هم در عرصه سبک مداحی و عزاداری در ایام محرم سخن گفت و آنرا یکی از مظاهر سبک زندگی جدید قشری از جوانان شهرنشین ایرانی و فرهنگ پاپ دانست . «هیئت های پاپ» هیئت هایی که از آنها به «پاپ» تعبیر می کنیم گونه جدیدی از هیئات مذهبی هستند که در سال‌های اخیر، و در برخی از شهرهای بزرگ و صنعتی کشور ظهور کرده و با سرعت چشمگیری روند توسعه و گسترش را در پیش گرفتند. به طو‌ر کلی می توان سادگی و انعطاف، جوان پسندی، تنوع ، ساختار شکنی و هنجار شکنی - چه در قالب و چه در درون مایه - را از مشخصه های این هیئت ها برشمرد .

سهولت شکل گیری یک هیئت پاپ و دیگری مداحی پاپ با شاخص‌هایی نظیر  جذابیت زیاد ، جوان پسند بودن و نوآوری در ارائه سبک‌های پر هیجان و جذاب سینه زنی را می توان دو عامل درونی در گسترش آن دخیل دانست. کارکرد حفاظتی، جامعه پذیر ، تخلیه روانی و پاسخ به غرایز دوران جوانی را می توان به عنوان کارکردهای فرعی آن برشمرد.

رواج قرائت اسلام عرفی را نیز می توان از جمله شاخص های گسترش این فرهنگ دانست، زیرا اسلام عرفی ، قرائتی است فارغ از حجیت عقل ، اسطوره محور ، تصوف زده و صوفی منش ، منفک از سیاست و شریعت ، سهل و منعطف ، فردی و عوام زده ، از بعضی مقولات شیعی نظیر حب اهل بیت (ع) .

مداحی پاپ ، پدیده نوینی می‌باشد که این شاخص‌ها را داراست

تقلید در آهنگ ، پدیده شیفتگی ، پدیده ستاره شدن ، پدیده بازار ، بهره‌گیری از تکنولوژی صوتی روز ، پدیده شهری ، بهره مندی از سیستم توزیع گسترده و فضا سازی مجازی .

مهمترین مشخصات فرهنگ عبارت است از  بهره گیری از عبارت‌های عربی ، ادبیات سلطنتی ،  واژه ها و ادبیات پهلوانی و اسطوره ای ، ادبیات شکسته و محاوره ای .

در این فرهنگ شعر و ادبیات در قالب کلاسیک نظیر غزل ، مثنوی و قصیده چندان کاربردی ندارند و قالب نو پدید «ترانه» جایگزین آنها شده است . آهنگین بودن و قابلیت سر زبان افتادن و زمزمه شدن، خصلت عمومی و شاکله کلی تشکیل دهنده نوحه های هیئت های پاپ است. درون مایه ادبیات هیئت‌های پاپ شاخص‌هایی دارد از جمله  اسطوره گرایی ، بهره گیری از ادبیات منسوب به «غالیان» ، تأکید بر جنون مندی و بی اعتباری «عقلانیت» ، بهره گیری و تأکید بر مفهوم عشق برای توصیف محبت به اهل بیت ، تأکید بر شخصی کردن دین و رواج نوعی لاابالی گری و بی خیالی و بهره گیری از واژه ها ی دور از شأن ائمه شیعه.

وسعت دامنه شعاع این فرهنگ بیش و پیش از هر چیز ، «خصلت رسانه ای آن است و این که مخاطبانشان صرفاً به اعضا و حضار هیئت منحصر نمی‌شود . وجود مخاطبان بیرونی ،‌(مخاطبان محصولات هیئت ها  لوح های فشرده،‌فیلم و... ) پدیده جدیدی است که فقط در این فرهنگ شاهد آن هستیم.

قابل ذکر می باشد که بسیاری از مواردی که امروزه تحت عنوان آسیب‌های جریان مداحی کشور از آنها نام برده می شود و تقصیر آنها را جملگی به هیئت های پاپ و هوا‌دارانشان نسبت می دهند، در هیئت های سنتی مسبوق به سابقه بوده اند نظیر  غلو کردن، استفاده از واژه هایی چون شاه و سگ ، قلاده انداختن و خود زنی مداح و...

باید توجه داشت پیدایش هیئت های پاپ پیش از آنکه یک جریان انحرافی محسوب شود یانه ،ممکن است یک پدیده طبیعی متأثر از تغییر و تحولات  فضای فرهنگی اجتماعی جامعه در سالهای اخیر، در کنار اقتضائات و خصوصیات زندگی شهری بستری را فراهم آورده که دیر یا زود این شکاف یا تحول صورت می پذیرفت که در جای خود نیاز به آسیب شناسی و آفت زدایی دارد.

مهدی
چون وا نمیکنی گرهی خود گره مباش// ابرو گشاده باش چو دستت گشاده نیست
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :