کشکول جوان
وبلاگی برای جوانان ایران زمین
نویسنده: مهدی - ۱۳۸٩/۳/۱

       اهمیت ورزش


امروزه ورزش یکى از امورى است که به عناوین مختلف در جهان مطرح شده و گروه زیادى به اشکال گوناگون با آن سروکار دارند. برخى از مردم ، ورزش کار حرفه اى اند و گروهى ورزش کار آماتور. گروهى طرفدار و علاقه مند به ورزش و دیدن برنامه ها، مسابقات و نمایشهاى ورزشى بوده ، و عده اى نیز از راه ورزش امور زندگى خویش را مى گذرانند.
وزارتخانه ها و ادارات ورزشى فراوانى تاءسیس شده و مخارج زیادى صرف ورزش ، ساختن استادیوم ها، مجتمع ها، و باشگاههاى ورزشى و نیز تهیه وسایل و لباسهاى ورزشى و یا تماشاى مسابقات ورزشى مى شود. بخش هاى قابل توجهى از برنامه هاى تلویزیون ، رادیو، مجلات ، و سایر رسانه هاى گروهى ، به ورزش و اخبار ورزشى اختصاص دارد و خلاصه ورزش یکى از امورى است که در جهان به صورت جدى مطرح بوده و از جهات مختلف داراى اهمیت مى باشد، از جمله :
1. امروزه یکى از مشکلات جامعه بشرى ، مساءله بى کارى و عوارض ‍ ناشى از آن است . بى کارى ، به ویژه براى نوجوانان و جوانان و به خصوص ‍ در ایام تعطیلات تابستانى مدارس و مراکز آموزشى ، بسیار خطرناک و مضر است و باید با آن مبارزه شده ، یا به نحوى اوقات بى کارى را پر نمود که مفید بوده و یا لااقل مضر نباشد. بسیارى از انحرافات ، از قبیل : اعتیاد به مواد مخدر، دزدى و ایجاد مزاحمت ، دعواها و درگیریهاى خیابانى ، انحرافات جنسى و... زاییده بى کارى و ولگردى است .
مرحوم شهید مطهرى در کتاب تعلیم و تربیت در اسلام ، مطلبى تحت عنوان ((زن و غیبت )) دارد و مى فرماید:
((زنها در قدیم مشهور بودند که زیاد غیبت مى کنند. شاید این به عنوان یک خصلت زنانه معروف شده بود که زن طبیعتش این است و جنسا غیبت کن است ، در صورتى که چنین چیزى نیست ، زن و مرد فرق نمى کنند. علتش این بود که زن - مخصوصا زنهاى متعینات ، زنهایى که کلفت داشته اند و در خانه ، همه کارهایشان را کلفت و نوکر انجام مى دادند - هیچ شغلى و هیچ کارى ، نه داخلى و نه خارجى نداشت ، صبح تا شب باید بنشیند و هیچ کارى نکند. کتاب هم که مطالعه نمى کرده و اهل علم هم که نبوده ، باید یک زن هم شاءن خود پیدا کند، با آن زن چه کند؟ راهى غیر از غیبت کردن به رویشان باز نبوده ، و این برایشان یک امر ضرورى بوده ، یعنى اگر غیبت نمى کردند، واقعا بدبخت و بى چاره بودند.))(1)
شاید به واسطه جلوگیرى از همین عوارض سوء بى کارى باشد که مى بینیم در اسلام از ((کار و انسان شاغل )) بسیار تجلیل شده است .(2)
احادیث فراوانى در این زمینه وارد شده که توجه شما را به برخى از آن احادیث جلب مى نمایم :
امام على (ع ) فرمود:
ان الله یحب المحترف الامین (3)
خداوند، انسان امینى را که داراى حرفه است (و به آن اشتغال دارد) دوست مى دارد.
رسول خدا (ص ) فرمود:
الکاد لعیاله کالمجاهد فى سبیل الله (4)
کسى که خود را براى اداره زندگى اش به مشقت مى اندازد، مانند کسى است که در راه خدا جهاد مى کند.
رسول اکرم (ص ) فرمود:
ملعون من القى کله على الناس (5)
هر کس که سنگینى (اقتصادى ) خود را بر دوش مردم بیندازد، ملعون است .
بدون شک ، مردم و کشور باید در پى ایجاد کار و اشتغال سالم براى همه باشند، ولى آیا همیشه امکان اشتغال براى همه و به ویژه جوانان و نوجوانان فراهم است ؟ اگر این امکان فراهم نشد، تکلیف چیست ؟ آیا ایجاد سرگرمى هاى سالم و مفید نمى تواند از بسیارى انحرافات جلوگیرى کند؟
ورزش یکى از مفیدترین و سالم ترین سرگرمى هایى است که مى تواند اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را پر کند.
2. ورزش ، کسالت و تنبلى را از انسان زدوده و به وى نشاط و شادابى بخشیده ، او را براى انجام کارها و وظایف فردى و اجتماعى آماده نموده و اخلاقش را بهبود مى بخشد.
3. ورزش ، روحیه شجاعت ، از خودگذشتگى ، مبارزه با ظلم و ظالم و دفاع از مظلوم را در انسان تقویت نموده ، اراده وى را قوى مى سازد.
4. ورزش ، توان رزمى انسان را افزایش مى دهد. بالا بودن توان جسمانى نیروهاى نظامى و رزمى ، تنها در زمانهاى گذشته که جنگ ها با سلاح هاى سرد صورت مى گرفت ، مورد توجه نبوده ، بلکه امروزه نیز حائز اهمیت فراوان است و تمرینات بدنى قسمت عمده اى از آموزش هاى نظامیان و به ویژه کماندوها و نیروهاى ویژه را تشکیل مى دهد. همچنین افرادى که از نقطه نظر بدنى و جسمانى ، ضعیف و یا ناقص باشند، در ارتش پذیرفته نشده و گاه از خدمت سربازى نیز معاف مى گردند.
5. اهمیت سلامتى و توانمندى جسمانى بر کسى پوشیده نیست . پیامبر گرامى اسلام (ص ) درباره حق بدن بر انسان مى فرماید:
ان لربک علیک حقا، و ان لجسدک علیک حقا و لاهلک علیک حقا(6)
پروردگارت بر تو حقى دارد، و بدنت بر تو حقى دارد، و خانواده ات (نیز) بر تو حقى دارد.
آنچه در این حدیث ارزنده قابل توجه است ، این است که پیامبر بزرگوار اسلام ، تا بدان پایه براى جسم و بدن ارزش و اهمیت قایل است که حق بدن را در ردیف حق پروردگار (آن هم بلافاصله بعد از آن ) و در کنار حق خانواده (و حتى قبل از آن ) ذکر مى فرماید. زمانى انسان مى تواند حق پروردگار و خانواده خویش را به بهترین نحوى ادا کند، که از بدنى سالم و نیرومند برخوردار باشد.
ورزش ، کمک شایانى به ایجاد و تقویت سلامتى جسمانى و روانى مى کند، و افرادى که با روش صحیح ورزش مى کنند و یا داراى کارهاى باتحرک مى باشند، سالم تر بوده و عمرشان از افرادى که کارهاى بدون تحرک دارند بیشتر است .
شهید دکتر سید رضا پاک نژاد در کتاب اولین دانشگاه و آخرین پیامبر مى نویسد:
((عضلات در حال ورزش 10 تا 18 برابر در حال استراحت احتیاج به خون دارند، 20 دفعه بیشتر قند و اکسیژن مصرف مى نمایند، 50 بار زیادتر گازکربنیک دفع مى نمایند، و با توجه به همین ارقام ، اهمیت کار قلب هنگام ورزش روشن مى گردد...
در واکنش قلب در برابر کار عضلانى ، مشاهده مى شود ضربانهاى دبى ، حجم خون ، فشارخون و حتى ترکیبات فیزیکوشیمیایى خون را دگرگون مى سازد. ضربان قلب هنگام کار بدنى ، یعنى زمانى که عضلات را به فعالیت مى داریم ، 2 - 3 و حتى 4 برابر، و امکان دارد به 200 ضربه در دقیقه برسد. حجم خون 2 - 3 برابر و دبى قلب 6 - 7 و حتى 8 برابر و گاه زیادتر شود و دبى قلب از 4 لیتر در دقیقه ممکن است به 30 تا 35 لیتر در دقیقه برسد، در صورتى که دبى قلب شخص سالم و ورزیده در حال معمولى 25 لیتر است ...
حجم قلب ورزش کاران و کارگرانى که کار بدنى سنگینى دارند، بدون شک افزایش مى یابد، اما این افزایش به عقیده بسیارى ، فیزیولوژیک و کاملا طبیعى است . در اثر فعالیت بدن ، حجم قلب افزایش مى یابد، زیرا جدار بطن ها به ویژه بطن چپ ضخیم مى شوند، یعنى همانطور که عضلات بازو در اثر ورزش یا ابتلا به برخى بیمارى ها قوى مى شود، عضلات قلب هم در اثر کار، قوى مى گردد و در نتیجه قدرت انقباض قلب زیاد مى شود...))(7)
وى در بخش دیگرى از کتابش ، درباره فواید ورزش چنین مى نگارد:
1. قدرت انقباض و نظم ضربان قلب پس از مدتى ورزش کردن بهتر مى شود...
2. گنجایش ریه ها بیشتر مى گردد و در نتیجه ، اکسیژن بهترى و بیشترى به بدن مى رسد... ورزش صحیح و معتدل و متناسب با مزاج ، سبب نظم و ثبات حرکات تنفس مى گردد و تنفس عمیق تر، ولى شمارش آن کمتر مى شود.
3. هرچه شخص ورزیده تر باشد، مقدار سوخت بدنش نقصان مى یابد، یعنى در حقیقت در اثر مدتى ورزش کردن ، بدن بهتر از مواد غذایى خود استفاده مى کند.
4. رشد و نمو بهتر انجام مى گیرد، زیرا اکسیژن بهتر و بیشتر به تمام نسوج مى رسد و در نتیجه ، فعالیت غدد داخلى افزوده شده و بنابر عقیده اى در عضلاتى که فعالیت مى کنند، موادى ایجاد مى شوند که به رشد و نمو کمک مى نماید.
5. قوه جذب و دفع بهتر مى شود.
6. بدن عادت مى کند در برابر مختصر فعالیت ، ناگهان نفس تنگى پیش ‍ نیاید و ضربان قلب زیاد نشود و دیرتر خسته گردد و و عرق نماید.
7. هماهنگى بین اعصاب و مراکز عصبى و تقویت اعصاب ، ایجاد شده و کارهاى فکرى ، آسانتر مى شود.(8)
در کتاب زن و ورزش نیز درباره فواید ورزش چنین آمده است :
((بدن انسان برخلاف ماشین یا هر وسیله دیگر که بر اثر کار و فعالیت مستهلک مى گردد، با کار جان گرفته و توانایى بیشترى کسب مى نماید. در زمانهاى گذشته ، حرکت و تمرین هاى بدنى ، بخشى از کار روزانه فرد به شمار مى رفت ، اما امروزه بر اثر پیشرفت تکنولوژى و ماشین ، باید بیشتر از گذشته در جستجوى حرکت بود، و هر فرد بایستى آن را در برنامه روزانه خود بگنجاند...
تنفس و یا نفس کشیدن وسیله اى است که با آن ، اکسیژن به همه بدن مى رسد و مواد زاید و اکسیده به بیرون ریخته مى شود. در خلال تمرین ، میزان نفس کشیدن افزایش مى یابد. شخصى که بدنش تربیت شده با تمرین هاى ورزشى است ، آهسته تر و عمیق تر از افراد دیگر نفس مى کشد، فشارهاى وارد بر سیستم تنفسى خویش را با تلاش کمتر و کارایى بیشتر پاسخ ‌گوست .
تمرین ها به دستگاه هاضمه به دو طریق کمک مى کنند: 1. به علت پى آمد نیاز بدن به غذا، اشتها را افزایش مى دهند، 2. حرکت اندامهاى هاضمه تسریع مى شود و حرکات دودى شکل معده - که موجب هضم غذا مى گردد - سریعتر و راحت تر صورت مى گیرد.
تمرین هاى ورزشى ، عمل تخلیه را بهبود و از یبوست پیشگیرى مى کند. حرکات دودى شکل افزایش مى یابد و در نتیجه ، روند ترشحات بدن کارآمدتر تنظیم مى شوند. به طور کلى افرادى که فعالیتهاى جسمانى بیشترى دارند، کمتر از افراد کم حرکت ، به بیمارى سنگ کلیه و اختلالات مشابه به آن مبتلا مى شوند.
بسیارى از مواد زاید، از طریق غدد عرق در پوست بدن بیرون ریخته مى شود. این فرایند با تمرینهاى شدید ورزشى تسریع مى شود، علاوه بر این ، عرق کردن باعث تمیز شدن پوست مى گردد.
ارزش دیگر تمرینهاى ورزشى ، در افزایش تولید سلولهاى قرمز خون در بافتهاى لنفاوى استخوان است . شمارش هموگلوبین خون بر اثر فعالیت بالا مى رود. تمرینها از بالا رفتن فشار خون جلوگیرى مى کند.))(9)
به طور کلى نقش ورزش در سلامتى انسان آنقدر زیاد است که امروزه بسیارى از بیماریها را با ورزش مداوا مى کنند، که به این شیوه مداوا ((ورزش درمانى )) گفته مى شود.
6. امروزه ورزش در سطح بین المللى ، بعد سیاسى نیز به خود گرفته است . گاه اتفاق مى افتد کشورى که بیشتر مردم حتى نام آن را نشنیده اند، یکباره در جهان مطرح شده و به واسطه پیروزیهاى ورزشى ، نامش در صفحه اول روزنامه هاى جهان و صدر اخبار قرار مى گیرد. شرکت و یا عدم شرکت تیمهاى ورزشى یک کشور در یک کشور دیگر نیز، گاه جنبه سیاسى داشته و به معناى دوستى ، دشمنى ، اعتراض و... تلقى مى شود.
7. در انسان غریزه قدرت طلبى ، برترى جویى و مبارزه وجود دارد. ورزش و مسابقات ورزشى اگر در محیط و جو سالم برگزار شوند، زمینه اشباع این غریزه از طریق صحیح را فراهم مى سازند. اگر این غریزه و سایر غرایز، کنترل نشده و به مسیر صحیح هدایت نشوند، براى جامعه بشرى مشکل ساز و مساءله آفرین خواهد بود.
ورزش ، توان انسان را براى انجام کارهاى روزمره شخصى و اجتماعى بالا مى برد، حتى عباداتى از قبیل نماز، روزه ، حج و جهاد نیز با بدنى سالم و نیرومند، بهتر. بیشتر و راحت تر جامه عمل به خود مى پوشند.
8. انسان مایل است با دیگران باشد و با آنان بیامیزد. این غریزه و یا تمایل شدید را مى توان از طریق ورزش برآورده ساخت . در ورزش ، در زمینه نیل به ارزشهاى اجتماعى دیگرى نیز، چون کار گروهى ، وفادارى ، روحیه ورزشکارى مى توان توفیق یافت . محیط صمیمانه و مطلوب ورزشى ، اغلب فرصتى مناسب براى ایجاد روابط انسانى و شکل گیرى دوستى هاست .(10)
9. ورزش به انسان تحرک مى بخشد و حرکت و تحرک - به ویژه در کودکان - لازمه رشد است . اگر عضو نیرومندى از اعضاى بدن یک ورزشکار را چندین ماه در گچ قرار دهند و تحرک را از آن سلب نمایند، ضعیف و لاغر خواهد شد.
اگر جنبش بدن کم شود. دفاع بدن کم و ضعیف مى گردد، و همچنان که داشتن تحرک و ورزش موجب سلامتى بدن و طول عمر مى گردد، نداشتن تحرک نیز موجب مرگ زودرس مى شود.
فواید دیگرى نیز براى ورزش قابل تصور است که در این جا تنها به گوشه اى از فواید ورزش اشاره شد.

 

مهدی
چون وا نمیکنی گرهی خود گره مباش// ابرو گشاده باش چو دستت گشاده نیست
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :